Chu vi hình chữ nhật và hình vuông – Toán lớp 3

1. Chu vi là gì?

Chu vi của một hình là tổng độ dài tất cả các cạnh của hình đó. Em có thể hình dung: nếu một chú kiến bò một vòng quanh mép hình rồi quay về chỗ cũ thì quãng đường chú kiến bò chính là chu vi.

Ví dụ: hình tam giác có ba cạnh dài 3 cm, 4 cm và 5 cm thì chu vi là $3 + 4 + 5 = 12$ (cm).

2. Chu vi hình chữ nhật

Hình chữ nhật có hai chiều dài bằng nhau và hai chiều rộng bằng nhau. Vì vậy:

Ví dụ 1

Một hình chữ nhật có chiều dài 15 cm, chiều rộng 9 cm. Chu vi hình chữ nhật là: $(15 + 9) \times 2 = 48$ (cm).

3. Chu vi hình vuông

Hình vuông có bốn cạnh bằng nhau, nên:

Ví dụ 2

Một viên gạch hình vuông có cạnh 7 dm. Chu vi viên gạch là: $7 \times 4 = 28$ (dm).

4. Bài toán ngược: biết chu vi, tìm cạnh

Ví dụ 3

Một hình vuông có chu vi 36 cm. Độ dài cạnh hình vuông là: $36 : 4 = 9$ (cm). Em có thể dùng bảng chia 4 để tính nhanh.

Ví dụ 4

Một mảnh vườn hình chữ nhật có chu vi 50 m, chiều dài 15 m. Tìm chiều rộng.

Bài giải: Nửa chu vi (tổng chiều dài và chiều rộng) là: $50 : 2 = 25$ (m).
Chiều rộng mảnh vườn là: $25 - 15 = 10$ (m). Đáp số: 10 m.

Ví dụ 5: Đổi về cùng đơn vị

Hình chữ nhật có chiều dài 2 dm, chiều rộng 8 cm. Đổi 2 dm = 20 cm. Chu vi là: $(20 + 8) \times 2 = 56$ (cm).

5. Lưu ý – lỗi thường gặp

• Quên nhân 2: $15 + 9 = 24$ mới chỉ là nửa chu vi hình chữ nhật.
• Không đổi đơn vị: chiều dài và chiều rộng phải cùng đơn vị đo trước khi cộng.
• Quên ghi đơn vị: chu vi là một độ dài nên đơn vị là cm, dm, m… (không phải cm²).
• Nhầm phép tính: chu vi hình vuông là cạnh nhân 4, không phải cạnh nhân cạnh.

6. Tự kiểm tra

1. Tính chu vi hình chữ nhật có chiều dài 12 cm, chiều rộng 6 cm.
2. Tính chu vi hình vuông có cạnh 8 m.
3. Một hình vuông có chu vi 24 dm. Cạnh hình vuông dài bao nhiêu đề-xi-mét?

Đáp án: 1) 36 cm; 2) 32 m; 3) 6 dm.