Diện tích hình tam giác, hình thang, hình tròn – Toán lớp 5

1. Diện tích hình tam giác

Ghi nhớ: Muốn tính diện tích hình tam giác, ta lấy độ dài đáy nhân với chiều cao (cùng đơn vị đo) rồi chia cho 2.
$S = \frac{a \times h}{2}$ ($a$ là độ dài đáy, $h$ là chiều cao)

Ví dụ 1. Tam giác có đáy 6 cm, chiều cao 4 cm: $S = 6 \times 4 : 2 = 12$ (cm²).

Ví dụ 2. Tam giác vuông có hai cạnh góc vuông dài 5 dm và 8 dm. Một cạnh góc vuông là đáy, cạnh còn lại là chiều cao: $S = 5 \times 8 : 2 = 20$ (dm²).

2. Diện tích hình thang

Ghi nhớ: Muốn tính diện tích hình thang, ta lấy tổng độ dài hai đáy nhân với chiều cao (cùng đơn vị đo) rồi chia cho 2.
$S = \frac{(a + b) \times h}{2}$

Ví dụ 3. Hình thang có đáy lớn 9 m, đáy bé 5 m, chiều cao 4 m: $S = (9 + 5) \times 4 : 2 = 28$ (m²).

3. Chu vi và diện tích hình tròn

Hình tròn có tâm $O$, bán kính $r$, đường kính $d = r \times 2$. Ta dùng số 3,14 (gần đúng với số pi).

Ghi nhớ:
Chu vi hình tròn: $C = d \times 3{,}14$ hoặc $C = r \times 2 \times 3{,}14$.
Diện tích hình tròn: $S = r \times r \times 3{,}14$.

Ví dụ 4. Hình tròn bán kính 3 cm:
Chu vi: $3 \times 2 \times 3{,}14 = 18{,}84$ (cm).
Diện tích: $3 \times 3 \times 3{,}14 = 28{,}26$ (cm²).

4. Bài toán ngược

Ví dụ 5. Một tam giác có diện tích 30 cm² và đáy 12 cm. Chiều cao là: $h = 30 \times 2 : 12 = 5$ (cm).

Ví dụ 6. Hình thang có diện tích 40 m², chiều cao 5 m. Tổng hai đáy là: $40 \times 2 : 5 = 16$ (m).

5. Lưu ý – lỗi thường gặp

Quên chia 2 khi tính diện tích tam giác và hình thang.
Nhầm bán kính với đường kính: nếu đề cho đường kính 10 cm thì bán kính là 5 cm; diện tích là $5 \times 5 \times 3{,}14 = 78{,}5$ (cm²).
Sai đơn vị: chu vi dùng cm, m…; diện tích dùng cm², m²…
Các số đo phải cùng đơn vị trước khi tính.

6. Tự kiểm tra

Tính diện tích tam giác có đáy 3,5 m và chiều cao 2 m.
Tính diện tích hình thang có hai đáy 1,2 dm và 0,8 dm, chiều cao 0,5 dm.
Tính diện tích hình tròn có đường kính 10 cm.

Đáp án: 1) 3,5 m²; 2) 0,5 dm²; 3) 78,5 cm².