Bỏ qua tới nội dung chính
🎒 Học vui – Thi giỏi – Kết nối tri thức ☎ · ✉ hotro@truonghocketnoi.edu.vn
Lý thuyết Lớp 5 Toán

Bài 8. Số đo thời gian và các phép tính

1. Kiến thức cần nhớ

a) Bảng đơn vị đo thời gian

Quan hệGhi chú
1 thế kỉ = 100 nămTừ năm 2001 đến năm 2100 là thế kỉ XXI
1 năm = 12 thángNăm thường có 365 ngày, năm nhuận có 366 ngày (tháng Hai có 29 ngày)
1 tuần = 7 ngàyTháng có 30 ngày: 4, 6, 9, 11; tháng có 31 ngày: 1, 3, 5, 7, 8, 10, 12
1 ngày = 24 giờTháng Hai có 28 ngày (năm nhuận có 29 ngày)
1 giờ = 60 phút; 1 phút = 60 giây$\dfrac{1}{2}$ giờ = 30 phút; $\dfrac{1}{4}$ giờ = 15 phút

Đổi số thập phân ra phút: $1{,}25$ giờ $= 1{,}25 \times 60$ phút $= 75$ phút $= 1$ giờ 15 phút.

b) Cộng, trừ số đo thời gian

  • Đặt tính sao cho các số cùng đơn vị thẳng cột, tính như số tự nhiên.
  • Khi cộng: nếu số phút (giây) từ 60 trở lên thì đổi 60 phút thành 1 giờ (60 giây thành 1 phút).
  • Khi trừ: nếu số phút ở số bị trừ bé hơn số trừ thì đổi 1 giờ thành 60 phút rồi trừ.

c) Nhân, chia số đo thời gian với một số

Nhân (chia) từng loại đơn vị với số đó. Khi nhân, kết quả từ 60 phút trở lên thì đổi sang đơn vị lớn hơn. Khi chia, nếu còn dư thì đổi số dư sang đơn vị bé hơn rồi chia tiếp.

2. Ví dụ minh hoạ

Ví dụ 1. Tính 3 giờ 40 phút + 2 giờ 35 phút.

Cộng được 5 giờ 75 phút. Vì 75 phút = 1 giờ 15 phút nên kết quả là 6 giờ 15 phút.

Ví dụ 2. Tính 5 giờ 15 phút − 2 giờ 40 phút.

15 phút không trừ được 40 phút, đổi 5 giờ 15 phút = 4 giờ 75 phút. Lấy 4 giờ 75 phút − 2 giờ 40 phút = 2 giờ 35 phút.

Ví dụ 3. Tính 2 giờ 25 phút × 3 và 6 giờ 40 phút : 4.

2 giờ 25 phút × 3 = 6 giờ 75 phút = 7 giờ 15 phút.

6 giờ : 4 = 1 giờ, dư 2 giờ = 120 phút; 120 phút + 40 phút = 160 phút; 160 phút : 4 = 40 phút. Kết quả: 1 giờ 40 phút.

Ví dụ 4. 🚌 Xe buýt rời bến lúc 7 giờ 30 phút và đến nơi lúc 9 giờ 15 phút. Xe đi hết bao lâu?

9 giờ 15 phút − 7 giờ 30 phút = 1 giờ 45 phút.

3. Luyện tập

  1. Đổi 2,5 giờ ra phút. Đáp số: 150 phút.
  2. 3 năm = … tháng. Đáp số: 36 tháng.
  3. Tính 3 giờ 20 phút × 4. Đáp số: 13 giờ 20 phút.
  4. Tính 8 giờ 15 phút : 3. Đáp số: 2 giờ 45 phút.
  5. Năm 1945 thuộc thế kỉ nào? Đáp số: thế kỉ XX.

Ghi nhớ

  • 1 giờ = 60 phút, 1 phút = 60 giây: khi tính phải đổi theo 60, không phải theo 100.
  • Cộng được từ 60 phút trở lên thì đổi thành giờ.
  • Trừ không đủ thì đổi 1 giờ = 60 phút rồi trừ.
  • Chia còn dư thì đổi số dư sang đơn vị nhỏ hơn rồi chia tiếp.